ANAYASA HUKUKÇUSU

ANAYASA HUKUKÇUSU

HUKUK KÖŞESİ

AF YETKİSİ

02 Nisan 2020 - 21:45

Doç. Dr. Kemal GÖZLER* Her devlette, şu ya da bu şekilde, az ya da çok, suçluların affedildiği görülmektedir. İşte bu çalışmada suçluları “affetme yetkisi” incelenecektir. Burada önce af yetkisi konusunda doktrinde yapılan bazı temel ayrımları, sonra da yirmi iki ülkenin anayasalarında af yetkisi hakkında yapılan düzenlemeleri göreceğiz. I. AYRIMLAR Burada önce Türk hukukunda, sonra Fransız hukukunda af yetkisi konusunda yapılan bazı temel ayrımları göreceğiz. A. TÜRK HUKUKUNDA “GENEL AF-ÖZEL AF” AYRIMI[1] Türk hukuk literatüründe af, “genel af” ve “özel af” olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. “Genel af ”, hem cezayı, hem de suçu ortadan kaldırır. “Özel af ” ise suçu değil, sadece cezayı ortadan kaldırır. Yani genel af, sadece mahkûmiyetin bütün cezaî sonuçlarını değil, aynı zamanda fiilin suç olma niteliğini yok eder. Oysa özel af, fiilin suçluluk niteliğini değil, fakat hükmedilmiş olan cezayı ortadan kaldırır, azaltır veya başka bir cezaya çevirir[2]. Genel ve özel af da kendi içinde “toplu” ve “bireysel” olmak üzere iki ayrı türe ayrılabilir. Yani genel affın “toplu genel af” ve “bireysel genel af” olmak üzere iki çeşidi vardır. Toplu genel af, belirli suçları işlemiş herkesi kapsar[3]. Bireysel genel af ise, isim olarak belirlenmiş bir veya birden fazla kişiyi kapsar. Keza özel affın da “toplu özel af” ve “bireysel özel af” olmak üzere iki çeşidi olabilir. Toplu özel af, belirli suçlardan mahkûm olan herkesin cezasını kısmen veya tamamen ortadan kaldıran veya cezasını başka bir cezaya dönüştüren aftır[4]. Bireysel özel af ise, isim olarak belirlenmiş bir veya birden fazla mahkûmun cezasını kısmen veya tamamen ortadan kaldıran veya cezasını bir başka cezaya dönüştüren af çeşididir[5]. Buna göre, “genel af” bir veya birden fazla kimseleri kapsayabileceği gibi, “özel af” da bir veya birden fazla kimseleri kapsayabilir. Bu nedenle, özel affı bir tek kişiyi, genel affı ise herkesi kapsayan bir af olarak düşünmek yanlıştır[6]. kaynak:wwwanayasagentr

Bu yazı 347 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum